Vį ķ véum?

Skólabörn eiga stundum erfitt meš aš lęra sporin og finna taktinn ķ menntavalsinum. Geta žį veriš dofin og dreymin eša śthverf og ógnandi skólastarfinu.
Greining į vandanum leišir gjarnan ķ ljós aš börnin séu haldin athyglisbresti, ADD, eša athyglisbresti meš ofvirkni, ADHD. Viš slķkum röskunum finnast lyf sem sögš eru virka, – eru žaš gešlyf og er žvķ um gešraskanir aš ręša. Algengasta lyfiš viš žessum röskunum er ritalķn, (methylphenidat.)
Finni barniš fyrir depurš, kvķša eša žunglyndi, mį bęta žar śr meš „glešipillum“ og hugmyndaflug – myndręnt sem hljóšręnt – mį slį nišur meš gešklofalyfi!

Žaš getur ekki veriš heilbrigt aš sjśkdómsgreina börn sem fljóta ekki fyrirhafnarlķtiš eftir flęšilķnu skólakerfisins og slį sķšan į sjįlfstęši žeirra, frumkvęši og lķfskraft meš lamandi blöndu gešlyfja.
Įrgangarašaš hlżšnikerfi skyldunįmsins brżtur žannig nišur frumkvęši og sköpunargleši žeirra nemenda sem illa una einslitri, stašlašri ķtrošslu.

Nįmsstķll barna er mismunandi. Mörg una almennu uppleggi skólans. Žau hugsa ķ/meš oršum. Öšrum hentar betur myndręn framsetning – žau hugsa ķ myndum. Svo eru žau – gjarnan myndręn – sem geta ekki hugsaš nema aš vera į hreyfingu.
Žaš eru einkum myndręn börn meš rķka hreyfižörf sem eru greind meš gešraskanir, (annars mętti ekki gefa žeim gešlyf?), og sett į ritalķn.

Mešal žeirra, sem ašhyllast slķk vinnubrögš, er žvķ haldiš fram aš ADHD sé alvarlegur sjśkdómur, enginn gešsjśkdómur sem hrjįi börn sé jafn vel rannsakašur og ofvirkni og aš meira sé vitaš um verkan ritalķns į börn en öll önnur gešlyf sem žeim eru gefin.
Žį er einnig varaš viš żmsum sértrśarsöfnušum og einstaklingum sem ekki séu vandir aš viršingu sinni og reyni meš lygum, rangfęrslum og śtśrsnśningi į rannsóknarnišurstöšum aš sį vafa um ritalķn og verkan žess.

Lyfjafręšin segir okkur aftur į móti, aš žaš sé ekki žekkt hvaš valdi ADHD né heldur hvernig methylphenidat og önnur sambęrileg lyf verki į sjśkdóminn. Žó sé žaš vitaš aš žessi efni leiši til aukinna įhrifa taugabošefnanna dópamķns, noradrenalķns og serótónķns ķ mištaugakerfinu.

ADHD samtökin halda žvķ fram aš ADHD sé taugažroskaröskun, sem komi yfirleitt fram fyrir 7 įra aldur, orsakir séu ķ flestum tilfellum lķffręšilegar og rannsóknir bendi til truflana ķ bošefnakerfi heila er snżr aš stjórn hegšunar.
Samtökin segja ADHD ekki sjśkdóm og žvķ śtilokaš aš lękna, en draga megi śr einkennum og halda ķ skefjum.

Ķ Lęknablašinu hefur komiš fram, aš fjölgun įvķsana į methylphenidat į tķmabilinu 2003-2012 hafi numiš 160% hjį börnum og 480% hjį fulloršnum.
Methylphenidat er sagt mjög hęttulegt lyf vegna žeirrar miklu fķknar sem žaš getur valdiš. Žaš sé misnotaš af nokkur hundruš sprautufķklum hér į landi og öšrum hópi sem sé sennilega mun stęrri og taki lyfiš inn eša ķ nefiš.

Žį er žaš athyglisvert aš įriš 2012 nam notkun methylfenidata hér į landi 17,4 skömmtum į dag fyrir hverja 1000 ķbśa samanboriš viš 6,7 ķ Noregi, 7,0 ķ Danmörku og 7,7 ķ Svķžjóš.
Į sama tķma er ritalķn oršiš vinsęlast fķkniefni sprautufķkla į Ķslandi!


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Žórhallsson

Sęll Sturla!

HVAR ERU FYRIRMYNDIR SAMFÉLAGSINS?

Er ekki bara oršiš of margt sem glepur ķ UMHVERFINU

/truflar athygli og stušar fólk upp ?

Nś žurfa allir aš taka žįtt ķ HM og glešigöngum žar sem aš allir stķga trylltan dans;

bęši fulloršinir og unglingar?

http://thjodarskutan.blog.is/blog/thjodarskutan/entry/1383631/

Jón Žórhallsson, 23.6.2014 kl. 18:16

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband